ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Εργονομία στην Αρχαία Ελλάδα

 

ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

 

Η λέξη ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ είναι αμιγώς ελληνική λέξη.

Οι ρίζες της είναι αρχαιοελληνικές και συνθέτεται από τις λέξεις: έργο και νόμος. Διεθνώς βλέπουμε να έχει υιοθετηθεί από άλλες γλώσσες- όπως χιλιάδες άλλες Ελληνικές λέξεις- και να προφέρεται με τον αγγλικό όρο “Ergonomics”. Μπορεί ως ορολογία να μην αποδόθηκε όπως ακούγεται σήμερα στην Αρχαία Ελλάδα, η προσέγγιση όμως στον εργονομικό σχεδιασμό όλων των χώρων εργασίας, των κατασκευών και των εργαλείων ήταν κάτι δεδομένο για τους προγόνους μας.

Η ανθρωποκεντρική θεώρηση της μηχανικής στην αρχαία Ελλάδα ήταν τα μέτρα που χρησιμοποιούσαν και η ενσωμάτωση της μελέτης του ανθρώπινου παράγοντα στις κατασκευές με στόχο την βέλτιστη χρήση τους από αυτόν.

Για παράδειγμα , η κατασκευή των αγγείων καθημερινής χρήσης, οι ναοί, τα όπλα, τα εργαλεία στην αρχαία Ελλάδα ήταν όλα μελετημένα και προσαρμοσμένα στα ανθρωπομετρικά δεδομένα της εποχής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα εργαλεία της χειρουργικής του Ιπποκράτη, τα οποία κατασκευάστηκαν για να έχουν την καλύτερη δυνατή χρήση στην Ιατρική. Η ιδιομορφία της κατασκευής τους είχε να κάνει με τον συνδυασμό των κατάλληλων στάσεων σώματος ώστε να αυξάνεται η άνεση στην επέμβαση. Όλα αυτά ήταν αδιάψευστα στοιχεία για την χρήση της «εργονομίας» στην καθημερινή πρακτική των ανθρώπων.


Αμέτρητες είναι οι αναφορές για την εργονομία των αρχαίων θεάτρων, την ακουστική τους και την αρχιτεκτονική τους δομή. Για παράδειγμα το κοίλο σχήμα στα σκαλοπάτια ταίριαζαν στο σχήμα του ποδιού και πρόσφεραν την απαιτούμενη άνεση στον θεατή.